Giấy phép sản xuất mỹ phẩm 2026: Đừng xây nhà xưởng quá sớm

Giấy phép sản xuất mỹ phẩm không phải là điểm bắt đầu của một dự án mỹ phẩm. Nếu nhà đầu tư chỉ chờ xây xong nhà xưởng, mua máy móc rồi mới hỏi “hồ sơ xin giấy phép gồm những gì?”, rất có thể một phần tiền đầu tư đã được đặt sai chỗ.

Tên pháp lý chính xác của loại giấy thường được gọi là “giấy phép sản xuất mỹ phẩm” là Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm. Nhưng để đi đến giấy chứng nhận này, doanh nghiệp phải đồng thời giải quyết bài toán về chủ thể đầu tư, địa điểm, nhà xưởng, dây chuyền sản xuất, kho, nguyên liệu, nước sản xuất, nhân sự chuyên môn, công thức, kiểm soát chất lượng và phạm vi sản phẩm dự kiến.

Theo kinh nghiệm thực tế của Luật ACC Vinaco, một dự án sản xuất mỹ phẩm nên được nhìn như một dự án pháp lý – kỹ thuật – sản xuất – thương mại, không nên tách thành từng “giấy phép con” riêng lẻ rồi làm lần lượt theo cảm tính.

1. Giấy phép sản xuất mỹ phẩm là gì?

“Giấy phép sản xuất mỹ phẩm” là cách gọi phổ biến trên thị trường. Tên pháp lý theo Nghị định 93/2016/NĐ-CP là:

Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm.

Cơ sở sản xuất mỹ phẩm phải được thành lập hợp pháp và đáp ứng điều kiện sản xuất trước khi tiến hành hoạt động sản xuất theo quy định.

Giấy chứng nhận này khác với:

• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp;
• Số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm;
• Hồ sơ thông tin sản phẩm PIF;
• Giấy chứng nhận CGMP-ASEAN;
• Đăng ký nhãn hiệu;
• Mã số mã vạch.

Mỗi thủ tục giải quyết một vấn đề pháp lý khác nhau.

2. Năm 2026 đang áp dụng văn bản nào về sản xuất mỹ phẩm?

Tại thời điểm bài viết được cập nhật, điều kiện sản xuất mỹ phẩm vẫn được điều chỉnh chủ yếu bởi:

• Nghị định 93/2016/NĐ-CP về điều kiện sản xuất mỹ phẩm;
• Nghị định 155/2018/NĐ-CP sửa đổi các điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế;
• Thông tư 06/2011/TT-BYT về quản lý mỹ phẩm;
• Thông tư 34/2025/TT-BYT sửa đổi, bổ sung Thông tư 06/2011/TT-BYT;
• Nghị định 90/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.

Bộ Y tế đang xây dựng một Nghị định mới về quản lý mỹ phẩm trong năm 2026. Tuy nhiên, dự thảo chưa phải văn bản pháp luật có hiệu lực.

3. Điều kiện sản xuất mỹ phẩm không nằm ở một bộ hồ sơ

Điều kiện hiện hành có thể chia thành 3 lớp lớn:

Đây mới là phần khó. Đơn đề nghị chỉ là cách doanh nghiệp đưa một cơ sở đã được chuẩn bị tương đối hoàn chỉnh vào quy trình thẩm định.

4. Một dự án thực tế tại Đà Nẵng cho thấy vì sao phải khảo sát trước

Trong một dự án sản xuất mỹ phẩm Luật ACC Vinaco từng xây dựng phiếu khảo sát, nhà đầu tư dự kiến phát triển khoảng 13 sản phẩm, gồm các nhóm như:

• Dầu gội;
• Tinh dầu;
• Sữa tắm;
• Mặt nạ;
• Kem dưỡng;
• Và các sản phẩm khác dự kiến phát triển sau.

Nếu chỉ hỏi:

“Xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm hết bao nhiêu tiền?”

thì gần như chưa có đủ dữ liệu để tư vấn dự án.

Cần khảo sát tiếp:

• Công suất sản xuất;
• Nguồn nguyên liệu;
• Hồ sơ chứng minh nguyên liệu;
• Nhà xưởng;
• Diện tích;
• Bản vẽ;
• Máy móc;
• Người phụ trách sản xuất;
• Trình độ chuyên môn;
• Công thức;
• Hồ sơ PIF;
• Thương hiệu;
• Ngân sách đầu tư;
• Tiến độ triển khai.

Đó là khác biệt giữa làm một giấy phép và tư vấn một dự án.

5. 13 sản phẩm có phải xin 13 giấy phép sản xuất không?

Không nên hiểu như vậy.

Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm gắn với cơ sở sản xuất và phạm vi sản xuất, không phải mỗi sản phẩm sẽ có một Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất riêng.

Tuy nhiên, khi từng sản phẩm được đưa ra thị trường lại phải giải quyết lớp pháp lý của sản phẩm.

Ví dụ 13 sản phẩm dự kiến có thể kéo theo:

• Rà phân loại 13 sản phẩm;
• Rà 13 công thức hoặc các dòng công thức liên quan;
• Tiêu chuẩn chất lượng;
• Công bố mỹ phẩm;
• PIF cho từng sản phẩm;
• Nhãn;
• Hồ sơ an toàn;
• Hồ sơ nguyên liệu;
• Kiểm soát sản xuất theo lô.

Vì vậy, một giấy phép nhà máy không đồng nghĩa toàn bộ sản phẩm trong ý tưởng kinh doanh đã được phép lưu thông.

6. “Tinh dầu” có chắc chắn là mỹ phẩm không?

Không thể kết luận chỉ từ tên gọi.

Pháp luật định nghĩa mỹ phẩm dựa nhiều vào vị trí tiếp xúc và mục đích sử dụng chính: làm sạch, làm thơm, thay đổi diện mạo, điều chỉnh mùi cơ thể, bảo vệ hoặc giữ các bộ phận bên ngoài cơ thể trong điều kiện tốt.

Vì vậy một sản phẩm được gọi là “tinh dầu” có thể cần xem:

• Thành phần;
• Dạng sản phẩm;
• Cách sử dụng;
• Vị trí sử dụng;
• Công dụng dự kiến ghi trên nhãn;
• Nội dung quảng cáo.

Nếu sản phẩm được giới thiệu theo hướng điều trị, chữa bệnh hoặc tác động vượt khỏi bản chất mỹ phẩm thì việc phân loại pháp lý có thể thay đổi.

7. Nguồn nguyên liệu cần được xem từ đầu dự án

Trong khảo sát dự án mỹ phẩm thực tế, một trong những nhóm câu hỏi đầu tiên Luật ACC Vinaco đặt ra là:

• Nguyên liệu tự trồng;
• Thu mua trong nước;
• Nhập khẩu;
• Hay kết hợp nhiều nguồn?

Tiếp theo là hồ sơ hiện có:

• Hợp đồng thu mua;
• Hóa đơn;
• Hồ sơ vùng trồng nếu có;
• Nhật ký canh tác;
• Phiếu kiểm nghiệm;
• Các chứng nhận chất lượng tự nguyện như VietGAP/GlobalGAP nếu dự án có;
• Tài liệu của nhà cung cấp;
• Tiêu chuẩn nguyên liệu.

Không phải tất cả giấy tờ trên đều là thành phần bắt buộc của hồ sơ cấp giấy sản xuất. Nhưng chúng giúp đánh giá khả năng truy xuất và kiểm soát chất lượng nguyên liệu của cả dự án.

8. Nguyên liệu “tự nhiên” không tự động có nghĩa là nguyên liệu đủ điều kiện

Trong mỹ phẩm, câu chuyện:

“100% thiên nhiên – nguyên liệu do chúng tôi tự trồng”

có thể rất hấp dẫn về thương hiệu.

Nhưng ở góc độ quản lý chất lượng phải trả lời thêm:

• Nguyên liệu có được định danh không;
• Tiêu chuẩn chất lượng là gì;
• Hàm lượng và độ tinh khiết;
• Cách thu hoạch;
• Cách bảo quản;
• Có nguy cơ nhiễm vi sinh không;
• Có tồn dư không;
• Cách đưa nguyên liệu vào công thức;
• Có dữ liệu an toàn phù hợp không.

Từ nguyên liệu thiên nhiên đến một sản phẩm mỹ phẩm thương mại là một chuỗi kiểm soát, không phải chỉ là một câu chuyện nguồn gốc.

9. Nhà xưởng phải được thiết kế theo sản phẩm dự kiến

Nghị định 93 yêu cầu địa điểm, diện tích, nhà xưởng và trang thiết bị phải phù hợp với dây chuyền và loại mỹ phẩm cơ sở dự kiến sản xuất.

Vì vậy trước khi thiết kế phải xác định:

• Sản phẩm dạng lỏng hay kem;
• Có gia nhiệt không;
• Có phối trộn không;
• Có chiết rót không;
• Đóng chai, tuýp, hũ hay túi;
• Công suất một mẻ;
• Số lượng lô;
• Kho nguyên liệu;
• Kho bao bì;
• Kho thành phẩm;
• Khu hàng loại bỏ;
• Khu hàng trả lại;
• Khu kiểm soát chất lượng.

Không có một bản vẽ nhà xưởng mỹ phẩm duy nhất dùng được cho mọi dự án.

10. Đừng mua máy móc trước khi khóa quy trình sản xuất

Trong phiếu khảo sát dự án thực tế, Luật ACC Vinaco luôn hỏi:

“Đã đầu tư máy móc chưa?”

với các lựa chọn:

• Chưa đầu tư;
• Đang đầu tư;
• Đã đầu tư một phần;
• Đã hoàn thiện.

Câu hỏi này rất quan trọng.

Nếu khách hàng đã mua toàn bộ máy nhưng công thức và quy trình chưa khóa, nhà đầu tư có nguy cơ:

• Thiếu thiết bị cần thiết;
• Mua dư máy;
• Công suất không phù hợp;
• Không bố trí được dây chuyền;
• Phải sửa nhà xưởng theo máy;
• Khó tổ chức vệ sinh và kiểm soát chất lượng.

Quy trình nên dẫn máy móc – không nên để máy móc dẫn ngược cả dự án.

11. Kho nguyên liệu và kho thành phẩm không thể bố trí tùy ý

Pháp luật hiện hành yêu cầu kho phải bảo đảm sự tách biệt giữa:

• Nguyên liệu;
• Vật liệu đóng gói;
• Thành phẩm.

Đồng thời phải xem việc bố trí riêng đối với:

• Chất dễ cháy nổ;
• Chất có độc tính cao;
• Nguyên liệu bị loại;
• Sản phẩm bị loại;
• Sản phẩm thu hồi;
• Sản phẩm trả lại.

Đây là lý do diện tích nhà xưởng không nên tính chỉ bằng diện tích đặt máy.

12. Người phụ trách sản xuất có bắt buộc phải là dược sĩ không?

Không phải chỉ có Dược sĩ đại học mới được làm người phụ trách sản xuất.

Quy định hiện hành yêu cầu người phụ trách sản xuất có kiến thức chuyên môn về một trong các lĩnh vực:

• Hóa học;
• Sinh học;
• Dược học;
• Hoặc chuyên ngành khác có liên quan và đáp ứng yêu cầu công việc.

Trong dự án thực tế, vì vậy cần rà các hồ sơ nhân sự như:

• Dược sĩ;
• Cử nhân Hóa học;
• Kỹ sư Công nghệ hóa học;
• Cử nhân Sinh học;
• Cử nhân Công nghệ sinh học;
• Các chuyên ngành liên quan khác.

Điểm cần đánh giá không chỉ là tên bằng cấp mà còn là mối liên hệ giữa chuyên môn và công việc sản xuất thực tế.

13. Hệ thống quản lý chất lượng là phần nhiều dự án đánh giá thấp

Một xưởng đẹp và máy mới chưa đủ.

Pháp luật yêu cầu hệ thống quản lý chất lượng phải bao gồm những vấn đề cốt lõi như:

• Nguyên liệu đạt tiêu chuẩn;
• Kiểm soát nước sử dụng trong sản xuất;
• Quy trình sản xuất cho từng sản phẩm;
• Kiểm tra nguyên liệu;
• Kiểm tra bán thành phẩm;
• Kiểm tra sản phẩm chờ đóng gói;
• Kiểm tra thành phẩm.

Do đó nhà máy cần tạo được một chuỗi:

Nguyên liệu → sản xuất → bán thành phẩm → đóng gói → thành phẩm → lưu hồ sơ → truy xuất.

14. Công thức sản phẩm phải được khóa ở thời điểm nào?

Trong giai đoạn dự án có thể tồn tại:

• Công thức ý tưởng;
• Công thức phòng thí nghiệm;
• Mẫu thử;
• Công thức pilot;
• Công thức sản xuất thương mại.

Doanh nghiệp nên xác định rõ mình đang ở giai đoạn nào.

Không nên:

xin giấy – công bố – thiết kế nhãn – đặt bao bì hàng loạt

khi công thức vẫn đang thay đổi liên tục.

Bởi công thức liên quan trực tiếp tới:

• Nguyên liệu;
• Thiết bị;
• Quy trình;
• Chất lượng;
• PIF;
• Thông tin công bố;
• Tính năng sản phẩm;
• Nhãn và quảng cáo.

15. Kiểm nghiệm sản phẩm có phải chính là “giấy phép sản xuất” không?

Không.

Kiểm nghiệm, kiểm soát chất lượng và Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất là những vấn đề khác nhau.

Hồ sơ hành chính hiện hành xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất tập trung vào:

• Đơn đề nghị theo Mẫu số 02;
• Sơ đồ mặt bằng và thiết kế cơ sở sản xuất;
• Danh mục thiết bị hiện có.

Nhưng điều đó không có nghĩa chất lượng sản phẩm không cần kiểm soát.

Ngược lại, hệ thống sản xuất phải có khả năng kiểm tra chất lượng nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm; sản phẩm đưa ra thị trường còn phải đáp ứng các yêu cầu an toàn và chất lượng mỹ phẩm.

16. Hồ sơ xin giấy hiện hành thực tế khá ngắn – nhưng thẩm định thì không “ngắn”

Đây là nghịch lý của thủ tục này.

Nhìn checklist hồ sơ có thể thấy chỉ vài tài liệu.

Nhưng cơ quan quản lý sẽ kiểm tra cơ sở sản xuất thực tế.

Do đó hồ sơ ngắn không đồng nghĩa thủ tục đơn giản.

17. Cơ quan nào cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm?

Thẩm quyền hiện hành thuộc Sở Y tế nơi đặt cơ sở sản xuất.

Vì vậy, nếu doanh nghiệp đặt trụ sở tại TP.HCM nhưng nhà máy sản xuất đặt tại Đà Nẵng thì phải xác định thủ tục theo địa điểm nhà máy, không chỉ nhìn địa chỉ trụ sở công ty.

Điều này cũng cho thấy ngay từ khi thành lập doanh nghiệp, nhà đầu tư nên phân biệt:

• Trụ sở chính;
• Nhà máy;
• Kho;
• Địa điểm kinh doanh;
• Các đơn vị phụ thuộc nếu có.

18. Thời gian cấp giấy theo luật là bao lâu?

Trình tự hiện hành có thể tóm tắt:

Bước 1: Cơ sở nộp hồ sơ trước khi tiến hành sản xuất.

Bước 2: Sở Y tế kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ.

Bước 3: Trong thời hạn luật định kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ và phí thẩm định, Sở Y tế tổ chức kiểm tra cơ sở sản xuất.

Bước 4: Nếu đáp ứng điều kiện, cơ sở được cấp Giấy chứng nhận.

Bước 5: Nếu còn nội dung chưa đạt, cơ quan quản lý yêu cầu thay đổi hoặc khắc phục.

Thời hạn pháp luật hiện hành đối với bước kiểm tra và cấp giấy là 30 ngày kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ và phí thẩm định.

Nhưng thời gian của một dự án thực tế có thể dài hơn nhiều vì còn phụ thuộc:

• Xây dựng, cải tạo;
• Thiết bị;
• Nhân sự;
• Công thức;
• Hồ sơ nguyên liệu;
• Khắc phục sau kiểm tra.

19. Nếu cơ sở chưa đạt khi kiểm tra thì có mất hồ sơ ngay không?

Không phải mọi trường hợp chưa đạt đều bị kết thúc thủ tục ngay.

Cơ quan quản lý có thể yêu cầu cơ sở thay đổi, khắc phục.

Cơ sở thực hiện khắc phục và gửi báo cáo để cơ quan có thẩm quyền xem xét; tùy trường hợp có thể kiểm tra trên hồ sơ hoặc kiểm tra lại thực tế.

Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên sử dụng cơ chế “khắc phục” như một phương án chính thức ngay từ đầu.

Tốt hơn là khảo sát để giảm số lỗi trước ngày kiểm tra.

20. Có giấy sản xuất rồi đã được bán mỹ phẩm chưa?

Chưa thể chỉ căn cứ vào giấy sản xuất để đưa từng sản phẩm ra thị trường.

Đối với sản phẩm mỹ phẩm, trước khi lưu thông còn phải thực hiện thủ tục công bố theo quy định.

Số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm chỉ thể hiện sản phẩm đã được khai báo với cơ quan quản lý; nó không phải một giấy chứng nhận của Nhà nước rằng sản phẩm chắc chắn an toàn và hiệu quả.

Tổ chức chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra thị trường vẫn chịu trách nhiệm về:

• An toàn;
• Chất lượng;
• Công thức;
• Tính năng;
• Nhãn;
• Thông tin cung cấp cho người tiêu dùng.

21. PIF là gì và tại sao một dự án 13 sản phẩm phải tính ngay từ đầu?

PIF là Product Information File – Hồ sơ thông tin sản phẩm mỹ phẩm.

Mỗi sản phẩm khi đưa ra thị trường phải có PIF được lưu giữ theo quy định.

PIF gồm 4 phần lớn:

• Tài liệu hành chính và tóm tắt sản phẩm;
• Chất lượng nguyên liệu;
• Chất lượng thành phẩm;
• An toàn và hiệu quả.

Đây là lý do hồ sơ nguồn nguyên liệu, công thức và chất lượng không nên để tới sau khi công bố sản phẩm mới bắt đầu thu thập.

Nếu dự án có 13 sản phẩm, tốt hơn nên xây hệ thống PIF từ giai đoạn R&D thay vì 13 lần chạy đi tìm hồ sơ sau này.

22. Số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm có thời hạn bao lâu?

Theo cơ chế quản lý mỹ phẩm hiện hành, số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm có giá trị 05 năm kể từ ngày cấp.

Nếu tiếp tục đưa sản phẩm lưu thông sau thời hạn này thì phải thực hiện công bố lại theo quy định.

Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất và số công bố vì vậy không nên bị nhập làm một.

23. Thương hiệu mỹ phẩm nên đăng ký ở giai đoạn nào?

Theo kinh nghiệm triển khai dự án, thương hiệu nên được kiểm tra tương đối sớm.

Nếu chủ đầu tư đã:

• Thiết kế logo;
• In chai lọ;
• Đặt hộp;
• Làm website;
• Chạy quảng cáo;
• Đăng ký công bố sản phẩm;

rồi mới phát hiện tên thương hiệu có rủi ro xung đột quyền sở hữu trí tuệ thì chi phí thay đổi có thể rất lớn.

Do đó “đăng ký nhãn hiệu” trong một dự án mỹ phẩm không nên xem là việc trang trí làm sau cùng.

24. Mã số mã vạch có phải giấy phép lưu hành mỹ phẩm không?

Không.

Mã số mã vạch phục vụ nhận diện và quản lý hàng hóa.

Nó không thay thế:

• Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất;
• Công bố sản phẩm mỹ phẩm;
• PIF;
• Nhãn hàng hóa;
• Điều kiện chất lượng và an toàn.

Đây là một cấu phần thương mại của sản phẩm, không nên bị hiểu như “giấy phép mỹ phẩm”.

25. PCCC, môi trường và xây dựng có nằm trong giấy phép mỹ phẩm không?

Không nên hiểu Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm sẽ thay thế toàn bộ pháp luật khác.

Tùy quy mô, địa điểm, công trình, hóa chất, thiết bị và hoạt động thực tế, dự án còn phải rà các lớp pháp lý như:

• Quyền sử dụng nhà xưởng;
• Pháp luật xây dựng;
• Phòng cháy chữa cháy;
• Môi trường;
• An toàn lao động;
• Hóa chất;
• Điện, máy móc và các điều kiện kỹ thuật khác nếu phát sinh.

Đó là lý do với một nhà máy mỹ phẩm, Luật ACC Vinaco thường nhìn theo hướng “pháp lý dự án” chứ không chỉ “dịch vụ giấy phép con”.

26. Có nên thuê xưởng trước khi rà pháp lý không?

Có thể khảo sát mặt bằng trước, nhưng không nên ký một cam kết đầu tư lớn khi chưa rà:

• Quyền cho thuê;
• Mục đích sử dụng;
• Khả năng tổ chức sản xuất tại địa điểm;
• Khả năng cải tạo;
• Điện, nước;
• Kho;
• Lối giao nhận hàng;
• Điều kiện PCCC;
• Môi trường;
• Khả năng bố trí dây chuyền;
• Chi phí hoàn thiện.

Nhà xưởng sản xuất là khoản đầu tư dài hạn hơn nhiều so với chi phí lập một bộ hồ sơ hành chính.

27. Nếu đổi địa điểm nhà máy sau khi đã có giấy thì sao?

Giấy chứng nhận được cấp cho cơ sở tại địa điểm sản xuất cụ thể.

Nghị định 93 quy định việc chuyển địa điểm sản xuất thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận theo quy định, chứ không phải đơn giản sửa dòng địa chỉ.

Chỉ những thay đổi như tên cơ sở hoặc địa chỉ thay đổi do điều chỉnh địa giới hành chính mà địa điểm sản xuất thực tế không đổi mới thuộc cơ chế điều chỉnh tương ứng.

Vì vậy trước khi thực hiện thay đổi địa chỉ doanh nghiệp, doanh nghiệp sản xuất mỹ phẩm phải phân biệt địa chỉ trụ sở với địa chỉ nhà máy.

28. Giấy chứng nhận có thể bị thu hồi không?

Có.

Những trường hợp đáng chú ý gồm:

• Cơ sở không còn đáp ứng điều kiện sản xuất;
• Sản xuất tại địa điểm không đúng trên Giấy chứng nhận;
• Giấy chứng nhận được cấp không đúng thẩm quyền hoặc trái quy định;
• Giả mạo tài liệu;
• Cơ sở đề nghị thu hồi tự nguyện.

Điều này cho thấy giấy phép không phải một quyền “có rồi dùng mãi bất kể thực tế”.

Điều kiện phải được duy trì trong quá trình sản xuất.

29. Sản xuất trước khi có giấy có rủi ro gì trong năm 2026?

Đây là việc cần đặc biệt tránh.

Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 đã quy định chế tài đối với hành vi:

sản xuất mỹ phẩm khi chưa được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm.

Ngoài tiền phạt, tùy hành vi còn có thể phát sinh:

• Đình chỉ hoạt động sản xuất;
• Thu hồi, tiêu hủy sản phẩm;
• Các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định.

Do đó không nên:

“sản xuất thử để bán trước, giấy phép làm sau.”

Sản xuất thử phục vụ nghiên cứu nội bộ và sản xuất hàng hóa đưa ra thị trường là hai vấn đề cần được phân biệt rất rõ.

30. Một lỗi khác: có số công bố rồi mới đi xây nhà máy

Cũng không nên đảo trình tự theo cách này nếu chính doanh nghiệp sẽ là nhà sản xuất.

Một dự án logic hơn thường phải phối hợp:

1. Xác định sản phẩm;
2. Xác định chủ thể;
3. Rà địa điểm;
4. Thiết kế nhà xưởng;
5. Khóa nhân sự;
6. Xây công thức – quy trình;
7. Đầu tư thiết bị;
8. Xây hệ thống chất lượng;
9. Xin Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất;
10. Hoàn thiện hồ sơ sản phẩm;
11. Công bố;
12. Chuẩn bị thương mại hóa.

Thứ tự cụ thể có thể triển khai song song một số công việc, nhưng phải có một người nhìn toàn bộ dự án để tránh công việc sau phá công việc trước.

31. Có nên thuê gia công thay vì tự xây nhà máy?

Đây là bài toán đầu tư cần phân tích trước.

Tự sản xuất	Thuê gia công
Chủ động nhà máy, quy trình và công suất	Giảm vốn đầu tư ban đầu
Phải đáp ứng điều kiện sản xuất	Phải lựa chọn nhà máy gia công đủ điều kiện
Đầu tư nhân sự, máy, kho, QC	Phụ thuộc năng lực và hợp đồng với nhà gia công
Phù hợp chiến lược sản xuất dài hạn	Có thể phù hợp giai đoạn kiểm chứng thị trường

Với một dự án mới có 13 sản phẩm nhưng thị trường chưa được kiểm chứng, nhà đầu tư nên làm bài toán vốn và công suất rất kỹ trước khi quyết định tự xây nhà máy.

32. Ngân sách dự án phải tính nhiều hơn chi phí “xin giấy”

Trong phiếu khảo sát thực tế, Luật ACC Vinaco không chỉ hỏi phí pháp lý mà còn hỏi tổng ngân sách dự kiến:

• Dưới 500 triệu;
• 500 triệu – 1 tỷ;
• 1 – 3 tỷ;
• 3 – 5 tỷ;
• Trên 5 tỷ.

Lý do là ngân sách quyết định khả năng:

• Thuê hay mua nhà xưởng;
• Tự sản xuất hay gia công;
• Mức độ tự động hóa;
• Số sản phẩm triển khai giai đoạn đầu;
• Phòng kiểm soát chất lượng;
• Nhân sự;
• R&D;
• Bao bì;
• Marketing;
• Vốn lưu động;
• Tiến độ thương mại hóa.

Một dự án 500 triệu và một dự án 5 tỷ không nên nhận cùng một phương án triển khai.

33. Thời gian 3 tháng, 6 tháng hay 12 tháng cũng làm thay đổi phương án

Trong khảo sát dự án, thời gian triển khai được chia thành:

• Trong 3 tháng;
• Trong 6 tháng;
• Trong 12 tháng;
• Trên 12 tháng.

Nếu khách hàng muốn trong 3 tháng nhưng:

• Chưa có công ty;
• Chưa có mặt bằng;
• Chưa có công thức;
• Chưa có máy;
• Chưa có nhân sự;

thì tư vấn chuyên nghiệp phải nói rõ tính khả thi và các công việc cần ưu tiên, thay vì chỉ cam kết “xin giấy nhanh”.

34. Nếu chưa có doanh nghiệp thì nên thành lập ở thời điểm nào?

Nếu nhà đầu tư đã xác định dự án sẽ triển khai theo mô hình doanh nghiệp, nên tổ chức pháp nhân đủ sớm để:

• Ký hợp đồng thuê;
• Mua thiết bị;
• Ký hợp đồng lao động;
• Nhận hóa đơn đầu tư;
• Góp vốn;
• Đăng ký ngành nghề;
• Xây thương hiệu;
• Thực hiện thủ tục chuyên ngành.

Nhưng việc thành lập công ty cần được gắn với cấu trúc dự án, không nên thành lập một công ty chung chung rồi vài tháng sau sửa lại vốn, ngành nghề, địa chỉ và cơ cấu sở hữu.

Nếu doanh nghiệp đã có nhưng chưa đăng ký hoạt động phù hợp thì có thể phải bổ sung ngành nghề kinh doanh trước khi hoàn thiện dự án chuyên ngành.

35. Sau khi nhà máy hoạt động, kế toán – thuế phải được tổ chức thế nào?

Sản xuất mỹ phẩm tạo ra hệ thống kế toán phức tạp hơn doanh nghiệp thương mại đơn thuần:

• Nguyên vật liệu;
• Bao bì;
• Công cụ dụng cụ;
• Máy móc;
• Khấu hao;
• Nhân công;
• Chi phí sản xuất chung;
• Sản phẩm dở dang;
• Thành phẩm;
• Giá thành;
• Hàng tồn kho;
• Hàng mẫu;
• Hàng hủy;
• Hàng trả lại.

Doanh nghiệp sản xuất nên xây hệ thống kế toán ngay từ lô đầu tiên. Có thể tham khảo dịch vụ kế toán trọn gói của ACCVINACO.

Mức phí kế toán theo quy mô và chứng từ được cập nhật tại bảng giá dịch vụ kế toán thuế.

36. Checklist dự án sản xuất mỹ phẩm trước khi đầu tư lớn

37. Những sai lầm thường gặp khi làm giấy phép sản xuất mỹ phẩm

Sai lầm 1: Chỉ hỏi thành phần hồ sơ mà chưa khảo sát dự án.

Sai lầm 2: Thuê nhà xưởng trước khi xác định dây chuyền.

Sai lầm 3: Mua máy móc trước khi khóa công thức và công suất.

Sai lầm 4: Nghĩ người phụ trách sản xuất bắt buộc chỉ có thể là dược sĩ.

Sai lầm 5: Không bố trí kho tách biệt phù hợp.

Sai lầm 6: Không có hệ thống kiểm soát nguyên liệu.

Sai lầm 7: Công thức trên thực tế khác hồ sơ sản phẩm.

Sai lầm 8: Có giấy sản xuất rồi nghĩ được bán tất cả sản phẩm.

Sai lầm 9: Không xây PIF từ đầu.

Sai lầm 10: Tự gọi mọi sản phẩm “tinh dầu” là mỹ phẩm.

Sai lầm 11: Sản xuất hàng thương mại trước khi được cấp giấy.

Sai lầm 12: Sản xuất tại địa điểm khác với địa điểm đã được cấp.

Sai lầm 13: Thay đổi công thức nhưng không rà lại hồ sơ công bố.

Sai lầm 14: Đầu tư thương hiệu và bao bì nhưng chưa kiểm tra nhãn hiệu.

Sai lầm 15: Tính phí giấy phép nhưng không tính tổng ngân sách dự án.

38. Dịch vụ giấy phép sản xuất mỹ phẩm thực sự nên đem lại lợi ích gì?

Nếu chỉ nhìn thủ tục hành chính, dịch vụ có thể bị thu nhỏ thành:

“Soạn Mẫu 02 – vẽ sơ đồ – kê máy móc – nộp Sở Y tế.”

Nhưng khách hàng đầu tư nhà máy thực sự cần được hỗ trợ:

• Phân loại sản phẩm;
• Rà mô hình pháp nhân;
• Rà mặt bằng trước đầu tư;
• Đọc bản vẽ theo góc nhìn pháp lý;
• Định hướng kho và dây chuyền;
• Kiểm tra nhân sự chuyên môn;
• Rà nguyên liệu;
• Rà công thức;
• Chuẩn bị hệ thống chất lượng;
• Chuẩn bị trước ngày kiểm tra;
• Xử lý nội dung cần khắc phục;
• Định hướng công bố;
• Xây PIF;
• Rà thương hiệu;
• Kết nối kế toán – thuế khi nhà máy hoạt động.

39. Câu hỏi thường gặp về giấy phép sản xuất mỹ phẩm

Tên pháp lý của giấy phép sản xuất mỹ phẩm là gì?

Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm.

Cơ quan nào cấp?

Sở Y tế nơi cơ sở sản xuất đặt nhà máy theo quy định hiện hành.

Có phải kiểm tra thực tế nhà xưởng không?

Có. Sở Y tế thực hiện kiểm tra cơ sở trước khi cấp theo trình tự pháp luật.

Thời gian luật định là bao lâu?

Theo thủ tục hiện hành, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ và phí thẩm định, Sở Y tế thực hiện kiểm tra cơ sở và xử lý việc cấp Giấy chứng nhận.

Người phụ trách sản xuất bắt buộc là Dược sĩ đại học không?

Không. Quy định hiện hành còn chấp nhận kiến thức chuyên môn về hóa học, sinh học, dược học hoặc ngành khác liên quan đáp ứng yêu cầu công việc.

Hồ sơ xin giấy gồm những gì?

Thành phần cốt lõi hiện hành gồm Đơn đề nghị theo Mẫu số 02, sơ đồ mặt bằng và thiết kế cơ sở sản xuất, danh mục thiết bị hiện có.

Có giấy sản xuất rồi có cần công bố mỹ phẩm không?

Có. Điều kiện của nhà máy và thủ tục của từng sản phẩm là hai lớp pháp lý khác nhau.

PIF có bắt buộc không?

Mỗi sản phẩm mỹ phẩm khi đưa ra lưu thông phải có Hồ sơ thông tin sản phẩm được lưu giữ theo quy định.

Số công bố mỹ phẩm có thời hạn bao lâu?

Số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm hiện có giá trị 05 năm kể từ ngày cấp.

13 sản phẩm có phải xin 13 Giấy chứng nhận sản xuất không?

Không theo cách hiểu mỗi sản phẩm một giấy nhà máy. Tuy nhiên từng sản phẩm phải được xử lý đúng hồ sơ sản phẩm, công bố và PIF tương ứng.

Tinh dầu có phải mỹ phẩm không?

Phải xem công thức, cách dùng và công dụng dự kiến. Không thể kết luận chỉ từ tên gọi “tinh dầu”.

Có thể sản xuất để bán trong lúc đang chờ cấp giấy không?

Không nên. Pháp luật xử phạt hiện hành quy định chế tài đối với hành vi sản xuất mỹ phẩm khi chưa được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm.

Đổi nhà máy có dùng giấy cũ được không?

Chuyển địa điểm sản xuất phải rà thủ tục cấp Giấy chứng nhận theo quy định; không nên mặc định giấy cũ tự chuyển sang địa điểm mới.

Có giấy rồi có bị hậu kiểm không?

Cơ sở phải duy trì điều kiện sản xuất. Việc không còn đáp ứng điều kiện có thể dẫn đến xử lý và thu hồi Giấy chứng nhận theo quy định.

CGMP-ASEAN có giống Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm không?

Đây không phải hai khái niệm hoàn toàn giống nhau. CGMP-ASEAN là tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất mỹ phẩm ở mức chuyên sâu hơn; pháp luật có cơ chế riêng đối với cơ sở đã được Bộ Y tế cấp chứng nhận CGMP-ASEAN.

Nên tự xây nhà máy hay thuê gia công?

Phải căn cứ ngân sách, sản lượng, chiến lược thương hiệu, khả năng quản trị sản xuất và thị trường. Với dự án mới, đây là bài toán nên phân tích trước khi đầu tư dây chuyền.